İsrail Meclisi’nin Filistinli tutsaklara idam cezası öngören tartışmalı yasa tasarısını kabul etmesinin ardından Batı Şeria ve Gazze’de Filistinliler eylemlere başladı.
Ramallah, Tubas, Nablus, Cenin gibi Batı Şeria’nın kuzeyindeki şehirler ve Hebron gibi güney şehirlerinde, tutsak hakları savunucularının çağrısıyla eylemler düzenlendi. Gösterilere aileler, demokratik kurumlar ve sendikalar katıldı.
Soykırım suçlusu İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, apartheid ve ırkçılıkta yeni bir eşik temsil eden yasa lehinde oy kullandı. Knesset’in kabul ettiği Filistinliler için idam cezası öngören yasa, Filistinlilerin İsraillilere karşı ölümcül saldırılar gerçekleştirmesi durumunda askeri mahkemelerin idam cezası verebileceğini öngörüyor. Ancak aynı cezayı, Filistinlilere karşı soykırım yapan ve düzenli katliamlar gerçekleştiren Yahudi yerleşimcilere uygulamıyor, takipsizlikle ödüllendiriyor.
Sömürgeci İsrail hükümeti, faşist Ben-Gvir’in liderliğinde, yasanın onaylanmasını kutladı. Onaylanan yasaya göre, cezanın infazı İsrail Hapishane Servisi tarafından görevlendirilen gardiyanlar tarafından asılma yoluyla gerçekleştirilecek. Ayrıca, idam cezasına çarptırılan Filistinli esirler, özel hapishanelere gönderilecek ve avukat görüşmeleri yalnızca görüntülü yapılacak. İnfazı gerçekleştiren gardiyana kimlik gizliliği ve cezai dokunulmazlık tanınacak.
Filistin Özerk Yönetimi, yasayı “Filistin halkına karşı bir savaş suçu” olarak nitelendirerek, uluslararası hukuk ve adil yargılama hakkına aykırı olduğunu ifade etti. Yasa, Gazze’deki soykırım devam ederken, Batı Şeria’dan İsrail vatandaşı olmayan Filistinliler için askeri mahkemelere idam verme yetkisi de veriyor. İnsan hakları grupları, yasayı “eşsiz bir zalimlik eylemi” olarak tanımladı.
Sivil Toplum Kuruluşları Birliği, yasa için iptal başvurusu yaptı. Bu yasa, ölüm riski taşıyan Filistinli esirlerin ailelerinde büyük endişelere yol açtı. Filistinli esirler, ağır işkencelere, tecavüz saldırılarına ve kötü muamelelere maruz kalıyor. Filistinli esirlerin maruz kaldığı kötü muameleler, Ekim 2023’ten bu yana büyük ölçüde arttı ve 90’dan fazla tutsak hayatını kaybetti. Uluslararası Af Örgütü, bu yasanın İsrail’in apartheid rejiminde bir başka ayrımcı araç olduğunu vurguladı ve iptal edilmesini talep etti.
Batı Şeria ve Gazze’deki eylemlerde yüzlerce kişi, İsrail’in idam cezası yasasına karşı tepki gösterdi. Eylemler esnasında söz alan Filistinli ve Yahudi insan hakları grupları, tutsakların maruz kaldığı işkence, açlık ve tıbbi ihmal nedeniyle ölüm oranlarının arttığını belirtti. Gazze’de, Filistinli kadınlar, hapishanelerde ölen Filistinli esirlerin fotoğraflarını taşıdı.
İsrail’in resmi rakamlarına göre, sömürgeci hapishanelerde 9 bin 500’den fazla Filistinli esir tutuluyor ve bunlar arasında 350 çocuk ve 73 kadın yer alıyor.
Öte yandan, İsrailli hak kuruluşları onaylanan yasanın geçersiz sayılması talebiyle Yüksek Mahkeme’ye acil başvuruda bulunduklarını bildirdi. Yüksek Mahkeme’nin, yasaya dair 24 Mayıs’a kadar ihtiyati tedbir kararı çıkardığı belirtildi.
