Uluslararası Af Örgütü, Genç LGBTİ+ Derneği’nin Dernekler Kanunu’na muhalefet suçlamasıyla yargılanan 11 yönetim ve denetim kurulları üyeleriyle ilgili suçlamaların düşürülmesi için dünya çapında bir acil eylem çağrısı yaptı.
İzmir’de faaliyet gösteren Genç LGBTİ+ Derneği üyeleri, Anayasa’nın “ailenin korunması ve çocuk haklarına” ilişkin 41. maddesine aykırı paylaşımlarda bulunmak ve dolayısıyla Dernekler Kanunu’na muhalefet suçlamasıyla yargılanıyor. Dernekle ilgili davanın ilk duruşması İzmir 47. Asliye Ceza Mahkemesi’nde 8 Nisan’da görülecek.
Öte yandan Aralık 2025’te ayrı bir davada, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi derneğin feshine hükmetti. Karara ilişkin temyiz başvurusu henüz sonuçlanmadı. Uluslararası Af Örgütü, bu adımların örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiğini ve LGBTİ+’ları ayrımcılığa maruz bıraktığını belirterek, Türkiye yetkililerini tüm suçlamaları düşürmeye, fesih kararını kaldırmaya ve insan haklarını korumaya çağırdı.
İzmir Cumhuriyet Başsavcısı’na hitaben yazılmış ve dünya çapında imzaya açılan dilekçede, “Size, İzmir’de faaliyet gösteren Genç LGBTİ+ Derneği’nin yönetim ve denetim kurullarının üyeleri olan Emirhan Şaşmaz, Kerem Dikmen ve dokuz diğer kişinin yargılanmasından ciddi kaygı duyduğumu ifade etmek üzere yazıyorum” denilerek, özetle şunlara yer verildi:
Dernek ile yönetim ve denetleme kurulu üyeleri hakkında, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ailenin korunması ve çocuk haklarına ilişkin 41. Maddesi’ni ihlal ettiği ve dolayısıyla Dernekler Kanunu’nun 32/1(p) Maddesi’ne aykırı olduğu değerlendirilen meşru savunuculuk ve topluluk faaliyetleri nedeniyle dava açıldı.
Aralık 2025’te, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, 2019 ile 2022 yılları arasında derneğin sosyal medya hesaplarından paylaşılan bazı çizimlerin ‘müstehcenlik’ olduğunu ifade ederek derneğin feshedilmesine karar verdi. Genç LGBTİ+ Derneği, duruşma tebligatının usule uygun yapılmaması nedeniyle başlangıçta önemli duruşmalardan haberdar olamadı. Bu durum, usule ilişkin adaletsizliklere işaret etmektedir. Ayrıca bu iddialar daha önce Bilişim Suçları Bürosu tarafından incelenmiş ve paylaşımların suç teşkil etmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
‘Müstehcenlik’ suçlamaları ve muğlak ‘ahlak’ yasalarının araçsallaştırılması, derneğin hızlandırılmış bir kararla kapatılmasına ve yönetim ve denetim kurulu üyelerinin benzer gerekçelerle yargılanmasına yol açmıştır ve örgütlenme ile ifade özgürlüğü haklarına yönelik hukuka aykırı bir kısıtlama teşkil etmektedir.
Sizi, Genç LGBTİ+ Derneği’nin yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkındaki tüm suçlamaları derhal düşürmeye ve Türkiye’nin uluslararası insan hakları hukuku kapsamındaki yükümlülüklerine saygı göstermeye çağırıyorum.
Ne olmuştu?
Genç LGBTİ+ Derneği’nin feshedilmesi süreci, 2024’te İçişleri Bakanlığı tarafından derneğin denetlenmesiyle başladı.
Denetleme raporunda, derneğin sosyal medya hesaplarındaki beş ayrı paylaşımın, TCK’nın “müstehcenlik” suçunu düzenleyen 226/2 Maddesi’ne aykırı olduğu ve Anayasa’nın ailenin korunması ve çocuk haklarına ilişkin 41. Maddesi’ni ihlal ettiği iddia edildi.
10 Aralık 2024’te İzmir Valiliği, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na, Genç LGBTİ+ Derneği’nin 2019 ile 2022 arasında sosyal medya hesaplarından paylaşılan beş çizimle ilgili suç duyurusunda bulundu. Valilik, “müstehcenlik” gerekçesiyle ceza soruşturması başlatılmasını ve dernek hakkında fesih davası açılmasını talep etti. Başsavcılık, Anayasa’nın 41. Maddesi’ne atıfla TCK Madde 226/2 ve Dernekler Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca soruşturma başlattı.
2025 yılı başında, Genç LGBTİ+ Derneği’nin yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında, “müstehcen yayınların yayımlanmasına aracılık etme şüphesi” ve “yasaklı amaçlar veya suç teşkil eden fiiller gerçekleştirmek amacıyla dernek kurma” suçlamasıyla soruşturma açıldı.
3 Şubat 2025’te, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi dernek hakkında, müstehcen paylaşımlar yaparak toplumu “LGBTİ+’lığa” teşvik ettiği iddiasıyla fesih davası açtı. İlk duruşma 11 Mart 2025’teydi. Tebligatın usule uygun gönderilmemesi nedeniyle dernek, duruşmadan haberdar olamadı ve temsil edilemedi. Davanın öğrenilmesinin ardından, dernek hızla savunma dilekçesini sunmak için ek süre istedi. Dernek avukatları ilk kez 8 Nisan 2025’teki ikinci duruşmaya katılabildi.
İzmir Valiliği’nin soruşturmayla ilgili ek bilgi talep etmesi üzerine, Mart 2025’te tamamen aynı iddialarla ikinci bir soruşturma daha açıldı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Bilişim Suçları Bürosu’nun yürüttüğü ilk soruşturma Ağustos 2025’te, sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımların suç oluşturmadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verilerek kapatıldı ancak ikinci soruşturma kapatılmadı.
28 Ekim 2025’te İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 32/1(p) Maddesi uyarınca, Genç LGBTİ+ Derneği’nin yönetim ve denetim kurullarının 11 üyesi hakkında iddianame düzenledi.
Son olarak, 11 Aralık 2025’te İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, sosyal medya paylaşımlarının geniş kitlelere ulaştığı, LGBTİ+ kimliklerini “özendirdiği”, toplumun ahlaki değerlerine ve Anayasa’nın 41. Maddesi’ne uygun olmadığı gerekçesiyle Genç LGBTİ+ Derneği’nin feshine karar verdi. Gerekçeli karar aynı gün yazıldı. Dernek karara ilişkin temyiz başvurusunda bulundu.
Genel ahlak yasaları gibi yasalar araçsallaştırılarak ve “ahlak” kavramına ilişkin öznel yorumlar kötüye kullanılarak, özellikle cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği bağlamında ifade özgürlüğü ile barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine meşru olmayan kısıtlamalar getirilmesi için bahane ediliyor.
“Müstehcen” olarak değerlendirilen içeriklerin veya bilgilerin yayılmasıyla ilgili suçlamalar egemen normlara uymayan kimlik ifadelerini kriminalize etmek ve bastırmak için fiilen kullanılıyor. Devletler, ifade özgürlüğü hakkının aşırı geniş, muğlak mevzuat ve keyfi uygulamalar yoluyla kısıtlanmamasını sağlayarak, bu hakkın herkes tarafından kullanımını korumakla yükümlüdür.
