İran’da Tahran Kapalı Çarşı esnafının 28 Aralık 2025’te ekonomik krize karşı başlattığı protestolar sekizinci gününde ülke geneline yayılmış durumda. 30’u aşkın kentte devam eden eylemlerde rejim karşıtı sloganlarla sokaklara çıkan halka yönelik baskı ve silahlı müdahaleler sürüyor. İnsan hakları örgütleri, son sekiz günde onlarca kişinin yaşamını yitirdiğini, yüzlerce kişinin ise gözaltına alındığını bildiriyor.
İlam kentinde İran Devrim Muhafızları’nın saldırısı sonucu 4 Kürt gencinin katledildiği, en az 30 kişinin de yaralandığı öğrenildi. İlam’a bağlı Malekşah (Melekşah) kentinde hedef alınarak katledilen Reza Azimzade, Fariz Ağa Muhammedi, Muhammet Bizvene ve Mehdi İmamipur olduğu bildirildi.
Kürdistan İnsan Hakları Ağı, yaralıların Malekşah ve İlam’daki hastanelere kaldırılmasının ardından her iki sağlık merkezinde acil kan ve uzman doktor çağrısı yapıldığını duyurdu. İnsan hakları örgütleri, Doğu Kürdistan ve İran genelinde protestoların başladığı günden bu yana 20’yi aşkın kişinin katledildiğini, yaklaşık 600 kişinin gözaltına alındığını aktarıyor. Ayrıca çok sayıda yaralının, gözaltına alınma korkusu nedeniyle hastanelere başvuramadığı belirtiliyor.
Öte yandan Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün 3 Ocak’ta yayımladığı raporda, protestolar kapsamında 132 kişinin gözaltına alındığı kaydedildi. Gözaltına alınanlar arasında 45 Kürt ve 23 Lor’un yanı sıra en az dört kadın ve altı çocuğun bulunduğu bildirildi.
İşçi sendikalarından açıklama
Rejimin silahlı saldırılarına rağmen protestolar dalga dalga yayılırken, İran’daki işçi sendikaları da yazılı bir açıklamayla eylemlere destek verdi. Açıklamada, esnafın başlattığı protestoların kısa sürede bir halk isyanına dönüştüğü vurgulanarak, “Başlayan protestolar; yoksulluk, yüksek enflasyon, ekonomik çöküş, baskı ve zor politikaları, halkın susturulması, kadınlara yönelik şiddet ve toplumsal yaşamın temel ilkelerinin çökertilmesine karşı bir halk isyanıdır” denildi.
Sendikalar, hükümetin halkın meşru taleplerine yanıt vermek yerine rejim güçleriyle barışçıl eylemleri bastırmayı tercih ettiğini belirterek, “İran halkının artık kaybedecek bir şeyi kalmamıştır. Mevcut çürümüş ve hasta düzen kabul edilmeyecektir. Hükümet mevcut durumu iyileştirecek bir kapasiteye sahip değildir. Ülke zalimlerden kurtulana kadar mücadelemiz sürecek” ifadelerini kullandı.
İran genelinde protestolar, artan baskı ve can kayıplarına rağmen devam ediyor.
