Ankara’da transların hormon tedavisine erişim hakkına yönelik engellemeleri protesto etmek isteyen aktivistlerin eylemi polis saldırısıyla karşılaştı. Ankara Pride ve Hormon Hakkım Kolektifi’nin çağrısıyla bir araya gelen aktivistler, Sağlık Bakanlığı önünde dilekçelerini sunmak isterken engellendiklerini belirtti. Yaşananların ardından İnsan Hakları Derneği’nde (İHD) bir basın toplantısı düzenlenerek kamuoyuna açıklama yapıldı.
Açıklamada, dilekçe verme hakkının “keyfi ve hukuksuz” şekilde engellendiği vurgulandı. Aktivistler, dilekçelerin bireysel olarak kabul edilmeyeceğinin kendilerine iletildiğini, yalnızca bir milletvekili aracılığıyla toplu şekilde teslim edilebileceğinin söylendiğini aktardı. Bu durumun anayasal hakların ihlali olduğu ifade edildi.
Basın metninde, transların hormon tedavisine erişiminin son dönemde giderek zorlaştırıldığı ve sürecin sistematik bir kısıtlamaya dönüştüğü belirtildi. Başlangıçta “idari düzenleme” olarak sunulan uygulamaların bugün fiili engellemelere yol açtığı kaydedildi. Aktivistler, hormon tedavisinin bir tercih değil, fiziksel ve ruhsal sağlık açısından temel bir ihtiyaç olduğuna dikkat çekti.
Açıklamada ayrıca sağlık politikalarının bilimsel ilkeler ve insan hakları çerçevesinde yürütülmesi gerektiği vurgulanarak, mevcut uygulamaların trans bireyleri sağlık sisteminin dışına ittiği ifade edildi. Bilgi edinme başvurularına yanıt verilmemesi ya da yetersiz yanıtlar sunulmasına da tepki gösterildi; bunun şeffaflık yükümlülüğünün ihlali olduğu belirtildi.
Son bir yıl içinde yaşanan gelişmelere değinilen açıklamada, önce erişimin zorlaştırıldığı, ardından idari düzenlemelerle sürecin daraltıldığı ve son olarak teknik engellerle hormonlara erişimin kesintiye uğratıldığı ifade edildi. Pek çok transın doktor takibinde olmasına rağmen reçetelerine ulaşamadığı aktarıldı.
Aktivistler, şu soruların yanıtlanmasını talep etti:
- Hangi bilimsel gerekçeyle hayati bir sağlık hizmetine erişim engelleniyor?
- Hangi yetkiyle yasal bir hak fiilen ortadan kaldırılıyor?
- Hangi sağlık politikası bir grubun yaşamını riske atmayı meşru kılabilir?
- Ortaya çıkan sağlık risklerinin sorumluluğunu kim üstlenecek?
“Toplum sağlığı” gerekçesiyle yürütülen politikaların transların sağlık hakkını kısıtladığını belirten açıklamada, özellikle genç transların hedef alındığı ve birçok kişinin tedavi sürecini yarıda bırakmak zorunda kaldığı ifade edildi.
Talepler şu şekilde sıralandı:
- Hormon tedavisine erişimi engelleyen tüm kısıtlamaların kaldırılması
- Sağlık hizmetlerinin eşit, erişilebilir ve ayrımcılıktan uzak sunulması
- Kamu kurumlarının şeffaflık ve sorumluluk yükümlülüklerini yerine getirmesi
Açıklama, verilen dilekçelerin bir başlangıç olduğu vurgusuyla sona erdi. Aktivistler, haklarını geri alana kadar mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
