Gözaltında Kayıplara Karşı Uluslararası Komite (ICAD), 24 Nisan 1915’in yıldönemi yaklaşırken, yaptığı açıklamaya, “24 Nisan, Osmanlı İmparatorluğu’nun Anadolu coğrafyasında yaşayan Ermeni halkına uyguladığı soykırımın yıldönümüdür. Osmanlı mirasını devralan Türk devletinin Ermeni soykırımını kabul etmemesi ve yüzleşmemesi, devletin soykırım ve katliamlar politikasını sürdürmesini sağlamıştır.
Soykırımının başlangıcı olarak kabul edilen 24 Nisan 1915, aynı zamanda 139 Ermeni aydının gözaltında kaybedilmesinin de yıldönümüdür. Soykırımı yapan dönemin İttihat ve Terakki yönetimi, planladığı soykırımın dünya kamuoyuna duyulmaması için, işe Ermeni toplumunun ileri gelenlerini, aydınlarını gözaltında kaybederek başlamıştır.
1915 yılında Ermeni Soykırımı sürecinde yaşanan gözaltında kaybetme saldırısı, Anadolu coğrafyasına sonrasında yaşanan binlerce gözaltında kaybetme olayının ilk örneğidir. Aralarında milletvekili, yazar, gazeteci, şair, müzisyen, bilim insanı, hukukçu, eczacı ve hekimlerin bulunduğu Ermeni aydınlar, katliamcı, ırkçı devlet politikasının kurbanı oldular. Evlerinden, işyerlerinden gözaltına alınan ve bir daha kendilerinden haber alınamayan bu insanların hala mezarlarının nerede olduğu bilinmemektedir” sözleri ile başladı.
Açıklamada, “Dönemim İçişleri Bakanı Talat Paşa’nın emriyle İstanbul Emniyet Müdürü Bedri Bey tarafından yürütülen operasyonla gözaltına alınan 220 kişi trenle Ankara’ya götürülür. Ankara’da iki gruba bölünen bu insanlardan 81 kişinin öldürüldüğü tespit edilirken, 139 kişinin akıbeti hala bilinmez.
Anadolu’da ilk kayıp örnekleri olan Ermeni aydınlarından bazılarının adları ve o dönemdeki yaşları şöyledir: Rupen Zartaryan (41), Siamento (37), Yervant Sırmakeşliyan (45), Krikor Zohrab (64, Hukuk Profesörü, Milletvekili ve yazar), Armen Darian (23), Rupen Sevag (30, şair, aynı zamanda Balkan Savaşı Gazisi), Levon Laents (33), Daniel Varujan (31), Erukhan (45), Tılgadints (55).
Ermeni aydınlarını kaybeden ve Ermeni soykırımını gerçekleştiren ırkçı, faşist zihniyet, Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca Türkiye ve Kürdistan’da onlarca katliam ve soykırımlar gerçekleştirdi. 1980 askeri faşist darbesiyle giderek artan ve 1990’lı yıllarda devrimci, demokrat ve Kürt muhalifleri yok etmeye yönelik bir devlet politikası haline gelen gözaltında kaybetme saldırısında muhalif binlerce insan gözaltında kaybedildi. Maksut Tepeli, Cemil Kırbayır, Hüseyin Morsümbül, Hüseyin Toraman, Hasan Ocak, Rıdvan Karakoç, Aysenur Şimşek, Kenan Bilgin ve Türkiye’de İstanbul’da Cumartesi Annelerinin 1099 haftadır, kayıp yakınlarının ve insan hakları savunucularının Amed’de 897, Batman’da 733 haftadır ellerinde taşıdıkları binlerce insanın akıbeti hala açıklanmış değil.
ICAD, 24 Nisan 1915 Ermeni Soykırımının yıldönümünde gözaltında kaybedilen 139 Ermeni aydını şahsında tüm gözaltında kayıpları anarken, Türk devletinin bu katliamcı politikasını bir kez daha lanetlemektedir.
139 Ermeni aydınını ve gözaltında kayıpları asla unutmayacağız.
Tüm gözaltında kayıpların akıbetleri açıklanıncaya ve sorumluları hesap verinceye kadar mücadelemiz sürecektir” şeklinde sona erdi.
